Elk vak
Waar of niet waar
Jij zegt een bewering, de kinderen beslissen of die klopt. Is hij waar, dan gaan ze staan; is hij niet waar, dan blijven ze zitten. Elk kind beslist bij elke bewering, en het spel werkt bij elk vak.
Zo speel je het
- Iedereen zit achter zijn eigen tafel. Leg uit: waar is staan, niet waar is blijven zitten.
- Zeg een bewering en laat even stilte vallen. Jij telt langzaam tot drie; pas na "drie" mag er bewogen worden.
- De kinderen gaan staan of blijven zitten. Kijk rond en laat zien dat de klas verdeeld is, als dat zo is.
- Zeg het goede antwoord en vraag aan een kind dat stond en een kind dat zat om te vertellen waarom.
- Zeg ook bij een bewering die niet klopt hardop wat wel waar is, zodat alleen het goede antwoord blijft hangen.
- Laat een kind dat het goed had, de volgende bewering bedenken, of lees er zelf een voor van je lijstje.
- Een vierkant heeft vier hoekenwaar, iedereen staat
- Een spin heeft zes potenniet waar (acht)
- 7 keer 6 is 42waar
- Een walvis is een visniet waar, klas verdeeld
Een voorbeeldronde
Je speelt met een mengsel van vakken. "Een vierkant heeft vier hoeken." De hele klas staat. "Een spin heeft zes poten." Veel kinderen blijven zitten, een paar staan; je zegt dat een spin er acht heeft. "7 keer 6 is 42." Iedereen staat. Dan: "Een walvis is een vis." De klas verdeelt zich in twee groepen. Je vraagt een kind uit elke groep om zijn reden en legt uit dat een walvis geen vis is maar een zoogdier. Zo’n bewering waarbij de klas verdeeld is, levert het beste gesprek op.
Varianten
- groep 3-4
- Gebruik korte beweringen over dingen die de kinderen kennen, zoals getallen tot 20 of dieren uit een prentenboek. Houd een plaatje of voorwerp omhoog bij de bewering, zodat ook kinderen die nog niet vlot lezen meedoen.
- groep 5-6
- Laat tweetallen zelf drie beweringen bedenken over het onderwerp van de week, met het antwoord erbij op een briefje. Jij leest er een paar voor, en het tweetal legt het antwoord uit.
- groep 7-8
- Neem beweringen die half waar zijn of een uitzondering hebben ("Alle vogels kunnen vliegen"). Laat de kinderen eerst een reden bedenken voor ze staan.
- weinig ruimte
- Is er geen ruimte om te staan, laat de kinderen dan een duim omhoog of omlaag steken.
Wat je klaarzet
Schrijf vooraf een lijstje van tien beweringen. Zorg dat ongeveer de helft waar is, maar wissel niet netjes af: dan raden de kinderen het patroon in plaats van na te denken. Controleer elke bewering en het antwoord zelf, zeker als je ze uit je hoofd verzint.
Wat vaak misgaat
Kinderen kijken eerst naar de buurman en volgen wat die doet. De tel tot drie helpt: wie eerst kijkt, moet wachten tot de rest ook mag. Een bewering met een voorbehoud ("meestal", "bijna") leidt tot discussie over woorden in plaats van over de stof; maak zulke beweringen eenduidig of gebruik de discussie bewust. Vraag ook bij een bewering die klopt naar het waarom, anders gaat het spel over gokken. Zeg na elke bewering niet alleen "goed" of "fout", maar leg uit waarom.
Dit spel staat in Spelletjes voor in de klas: 40 spellen met groep en duur, met de andere spellen ernaast.