Taal
Woordketting
Elk woord begint met de letter waarop het vorige woord eindigt. Het spel heeft geen materiaal nodig en past in een rustig moment, en wie een woord zegt, moet nadenken over de laatste letter en dus over de spelling.
Zo speel je het
- Laat de kinderen in een kring of rij zitten, zodat de volgorde duidelijk is. Jij noemt het eerste woord.
- Het volgende kind noemt een woord dat begint met de laatste letter van dat woord. Daarna is het volgende kind aan de beurt, en zo gaat de ketting verder.
- Elk woord komt in een ketting hooguit één keer voor. Schrijf de woorden op het bord, als je dat wilt; dan is het ook makkelijk te controleren.
- Weet een kind geen woord, dan helpt de klas of het kind zegt "pas" en gaat de beurt door naar het volgende. Je kunt afspreken hoe lang een kind mag nadenken, bijvoorbeeld tot jij rustig tot vijf hebt geteld.
- Bij twijfel over de laatste letter beslist de klas, en kijk je zo nodig samen in het woordenboek.
- Stopt de ketting, dan tel je de woorden en begin je opnieuw met een ander startwoord. Kan de klas het record van de vorige ronde verbeteren?
- kaarslaatste letter s
- soklaatste letter k
- kikkerlaatste letter r
- rupslaatste letter s
- sok (nog een keer)al geweest
- sneeuwlaatste letter w
- wolklaatste letter k
- kindlaatste letter d (niet t)
Een voorbeeldronde
Jij begint met "kaars". Kind 1: "sok." Kind 2: "kikker." Kind 3: "rups." Kind 4 zegt weer "sok", maar dat woord is al geweest. De klas roept het, en kind 4 verzint "sneeuw". Kind 5: "wolk." Kind 6 zegt "kind", en nu moet het volgende kind een woord met de laatste letter bedenken. Is dat een d of een t? Je hoort een t, maar je schrijft een d: dat zet je op het bord. Het volgende kind kiest "dak".
Varianten
- groep 4-5
- Kies een thema, zoals dieren, eten of wat je in de klas vindt, zodat de kinderen minder lang zoeken. Laat een kind dat vastloopt een letter kiezen waarmee het wil beginnen.
- groep 6-8
- Laat alleen zelfstandige naamwoorden toe, of alleen woorden van minstens twee lettergrepen, of alleen woorden uit de les van die week (de zeven werelddelen, begrippen uit geschiedenis).
- tafelgroepjes
- Elk groepje schrijft een ketting op papier, om en om een woord, en de ketting loopt een afgesproken aantal minuten. Daarna lees je de langste ketting voor en controleert de klas de spelling.
Wat je klaarzet
Niets. Het helpt als je de woorden op het bord kunt schrijven, maar het spel werkt ook zonder. Bedenk een paar goede startwoorden die niet op een lastige letter eindigen, zodat de eerste ronde niet meteen vastloopt.
Wat vaak misgaat
Een woord dat eindigt op een letter waar bijna geen woord mee begint, zoals de q of de x, laat de ketting stilvallen. Spreek vooraf af dat zo'n woord niet mag, of dat het volgende kind zelf een letter kiest. Let ook op woorden die eindigen op "ij": de klas moet dan weten of de laatste letter j of ij telt, en dat bepaal je van tevoren. Kinderen die steeds een lang woord met een lastige laatste letter kiezen om de ketting te laten crashen, vang je op met de regel dat de klas het woord mag afkeuren. Een kind dat onder tijdsdruk niets weet, mag "pas" zeggen.
Dit spel staat in Spelletjes voor in de klas: 40 spellen met groep en duur, met de andere spellen ernaast.