Taal
Woord in woord
Een lang woord staat op het bord. Tweetallen maken in een afgesproken tijd zoveel mogelijk nieuwe woorden met alleen de letters uit dat woord. Kinderen kijken zo scherp naar letters en spelling.
Zo speel je het
- Schrijf een lang woord op het bord, bijvoorbeeld "speelplaats". Lees het hardop voor.
- Spreek de regel af: elk woord dat een tweetal opschrijft, mag alleen letters bevatten uit het lange woord, en elke letter niet vaker dan hij in het lange woord voorkomt.
- Geef elk tweetal papier en een tijd, bijvoorbeeld drie minuten. Ze schrijven samen zoveel mogelijk woorden op.
- Stop op tijd. Elk tweetal leest zijn woorden voor en de klas controleert of de letters kloppen.
- Een goed woord krijgt een punt. Een woord waarvan een letter te vaak voorkomt of dat niet bestaat, krijgt geen punt.
- Het tweetal met de meeste punten wint. Vraag het winnende tweetal ook om hun langste woord te laten zien.
- spelgoed, 1 punt
- appelgoed, 2 punten
- pastagoed, 3 punten
- plaatsgoed, 4 punten
- testtwee t, maar het lange woord heeft er één: geen punt
- paalgoed, 5 punten
Een voorbeeldronde
Het woord is "speelplaats", met twee a, twee s, twee p, twee e, twee l en één t. Mila en Sem schrijven na drie minuten zes woorden op. Bij het voorlezen: "spel" is goed, "appel" is goed, "pasta" is goed, "plaats" is goed. Dan "test": dat woord heeft twee t, en "speelplaats" heeft er maar één. Het krijgt geen punt. Als laatste "paal", goed. Samen scoren ze 5 punten.
Varianten
- groep 4-5
- Kies een korter woord, zoals "vakantie", en tel alleen woorden van drie letters of meer. Kinderen mogen eerst samen alle woorden mondeling bedenken en daarna opschrijven.
- groep 6-8
- Kies een woord van tien letters of meer en geef een punt per letter van het nieuwe woord. Een woord van zes letters is dan twee keer zoveel waard als een woord van drie.
- unieke woorden
- Een woord dat ook door een ander tweetal is opgeschreven, telt niet. Dat geeft kinderen een reden om ook ongewone woorden te zoeken.
- spelling
- Laat de kinderen alleen woorden met een bepaalde spellingregel zoeken, bijvoorbeeld woorden met een lange klank (aa, ee, oo, uu).
Wat je klaarzet
Papier voor elk tweetal en een lang woord dat je vooraf zelf hebt uitgeprobeerd. Kies een woord met een paar klinkers en meerdere veelvoorkomende letters, zodat de kinderen genoeg kunnen vinden. Zet het woord alvast op het bord, of schrijf het op als de kinderen klaarzitten.
Wat vaak misgaat
Kinderen schrijven eigennamen, afkortingen of verzonnen woorden op: spreek vooraf af wat telt, bijvoorbeeld alleen woorden die in het woordenboek kunnen staan. Kinderen gebruiken een letter te vaak, zoals bij "test": een goede aanleiding om samen de letters van het lange woord te tellen. Bij ruzie over een woord beslis jij, of stem je met de klas. Een tweetal dat snel weinig weet: geef een tip over een woordgroep, bijvoorbeeld "denk aan dieren of eten".
Dit spel staat in Spelletjes voor in de klas: 40 spellen met groep en duur, met de andere spellen ernaast.