Taal
Woord voor woord
Een verhaal dat in de kring ontstaat, woord na woord, waarbij elk kind precies één woord toevoegt. Omdat iedereen aanvult wat er al staat, luister je goed naar de zin, en dat oefent de bouw ervan.
Zo speel je het
- Laat de klas in een kring zitten of staan. Het eerste kind zegt een woord waar een zin mee kan beginnen, bijvoorbeeld "Gisteren" of "Plotseling".
- Elk volgend kind voegt precies één woord toe, zodat er een zin ontstaat die klopt. De rest luistert en denkt al na over het eigen woord.
- Schrijf de zin woord voor woord op het bord, als je wilt. Dan kan iedereen zien wat er staat, ook kinderen die zo’n lange zin niet onthouden.
- Past een woord niet in de zin, dan zegt de klas dat, of het kind zegt zelf "anders", en het kind kiest een ander woord. Het gaat om een zin die loopt, niet om een zin die zo gek mogelijk is.
- Vindt een kind dat de zin af is, dan zegt het "punt". Het volgende kind begint dan een nieuwe zin, of het verhaal is klaar.
- Lees aan het eind het hele verhaal voor en laat een kind er een titel bij bedenken.
- Kind 1Gisteren
- Kind 2Gisteren liep
- Kind 3: eetklopt niet, wordt: Gisteren liep een
- Kind 4Gisteren liep een kleine
- Kind 5Gisteren liep een kleine draak
- Kind 6Gisteren liep een kleine draak naar
- Kind 7Gisteren liep een kleine draak naar school, punt
Een voorbeeldronde
Kind 1 zegt "Gisteren" en kind 2 "liep". Kind 3 zegt "eet", maar de klas roept dat "Gisteren liep eet" niet klopt. Kind 3 kiest "een", en jij schrijft op het bord: Gisteren liep een. Kind 4 voegt "kleine" toe, kind 5 "draak" en kind 6 "naar". Kind 7 zegt "school" en daarna "punt". Jij leest de zin voor: "Gisteren liep een kleine draak naar school." Kind 8 begint nu een nieuwe zin.
Varianten
- groep 3-4
- Geef het verhaal een beginhulp, zoals een plaatje of een voorwerp (een zwarte kat), en laat de kinderen daarover vertellen. Ga langzaam en schrijf mee, zodat de zin zichtbaar blijft.
- groep 5-6
- Spreek af dat elke zin minstens één bijvoeglijk naamwoord heeft (kleine, rode) en dat het kind dat "punt" zegt, ook het eerste woord van de volgende zin mag kiezen.
- groep 7-8
- Laat de kinderen een thema volgen, zoals een gebeurtenis uit de geschiedenis, en spreek af dat een zin een verbindingswoord (omdat, maar, daarom) bevat. Zo moet elk kind ook letten op wat de zin al vertelt.
- schrijven
- Elk groepje geeft een vel papier door, en iedereen schrijft één woord. Na een rondje of twee lees je de zinnen voor en kijkt de klas welke zin het beste loopt.
Wat je klaarzet
Niets. Het bord is handig, maar je kunt de zin ook hardop herhalen. Bedenk twee of drie goede beginwoorden (Gisteren, Plotseling, Toen) en eventueel een plaatje, zodat je niet hoeft te zoeken als de klas wacht. Houd rekening met de grootte van de kring: bij twintig kinderen is een zin die rondgaat al twintig woorden lang.
Wat vaak misgaat
Kinderen zeggen woorden die niets met de zin te maken hebben. Een beetje onzin hoort bij het spel, maar vraag dan "klopt de zin nog?" en laat de klas hem voorlezen. De zin wil niet eindigen omdat niemand "punt" durft te zeggen: spreek van tevoren af dat jij "punt" zegt als de zin wel erg lang wordt, bijvoorbeeld bij tien woorden. Kinderen die niets weten, mogen "pas" zeggen of een woord uit de zin herhalen en aanvullen. Begin ten slotte niet steeds bij hetzelfde kind: wie als eerste begint, heeft de makkelijkste beurt.
Dit spel staat in Spelletjes voor in de klas: 40 spellen met groep en duur, met de andere spellen ernaast.