Naar de inhoud
Spellenkastspellenvoorschool.nlDeze week

Rekenen

Tafels oefenen: welke tafel in welke groep, en 10 spellen

Verschenen

11 min lezen

10 spellen uitgelegd

Redactie Spellenkast

In dit stuk (6 onderdelen)
Getekende rondjes in rijen van vijf, drie rijen en twee rijen, met twee dobbelstenenMet AI gemaakte illustratie, geen foto. Gemaakt met Runway (Nano Banana 2.1).

Eind groep 4 kent een kind de tafels van 1, 2, 3, 4, 5 en 10 uit het hoofd, eind groep 5 alle tafels tot en met 10 en rekent het ook de deeltafels vlot uit. Dat staat in de tussendoelen van SLO. Wie slim begint, heeft na groep 4 al 45 van de 55 verschillende tafelsommen binnen.

Welke tafel in welke groep

De tafels zijn een einddoel van de basisschool. Volgens kerndoel 27 uit 2006 leren leerlingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen tot minstens 100 snel uit het hoofd, waarbij ze optellen en aftrekken tot 20 en de tafels van buiten kennen (Staatsblad 2005, 551). Sinds 1 augustus 2026 gelden er nieuwe kerndoelen voor rekenen, maar scholen mogen de oude nog gebruiken tot 1 augustus 2031.

Hoe dat per groep uitpakt, staat in de tussendoelen rekenen-wiskunde van SLO (versie 2017):

Eind groep Wat een kind dan kan (SLO-tussendoelen) Wat je in de klas doet
4 De tafels van 1, 2, 3, 4, 5 en 10 uit het hoofd Eén tafel tegelijk aanbieden, elke dag kort oefenen
5 Alle tafels tot en met 10 uit het hoofd; de deeltafels tot en met 10 vlot uitrekenen De tafels van 6, 7, 8 en 9 erbij, en keer en gedeeld door samen oefenen
6 tot en met 8 (geen nieuwe tafels) Bijhouden: tafels gebruiken in grotere sommen, zoals 7 × 80 of 560 : 8

De kolom rechts is ons advies, geen voorschrift. Methodes verschillen in tempo; kijk in de handleiding van jouw rekenmethode welke tafel in welk blok zit.

In welke volgorde je de tafels aanbiedt

Begin met de tafels die een kind al bijna kent (1 en 10), en laat elke nieuwe tafel leunen op een tafel die er al zit. Dan blijft er voor de tafel van 7, als laatste, maar één echt nieuwe som over.

Het rekenwerk erachter: de tafels van 1 tot en met 10 zijn samen 100 sommen. Maar 3 × 7 en 7 × 3 hebben dezelfde uitkomst. Leert een kind dat omdraaien mag, dan blijven er 55 verschillende sommen over. Elke nieuwe tafel brengt minder nieuwe sommen mee:

Volgorde Tafel Nieuwe sommen Totaal gekend Steuntje
1 1 10 10 Het getal zelf
2 10 9 19 Er komt een nul achter
3 2 8 27 Dubbel
4 5 7 34 De helft van keer 10
5 4 6 40 Dubbel van keer 2
6 3 5 45 Keer 2 plus één keer erbij
7 6 4 49 Dubbel van keer 3
8 9 3 52 Keer 10 min één keer
9 8 2 54 Dubbel van keer 4
10 7 1 55 Alleen 7 × 7 is nog nieuw

De eerste zes tafels zijn precies de tafels van groep 4. Wie die kent én weet dat omdraaien mag, kent 45 van de 55 sommen. Voor groep 5 blijven er tien over:

6 × 6 · 6 × 7 · 6 × 8 · 6 × 9 · 7 × 7 · 7 × 8 · 7 × 9 · 8 × 8 · 8 × 9 · 9 × 9

Hang dat rijtje in groep 5 aan de muur. Het is behapbaarder dan “vier nieuwe tafels”.

De steuntjes zijn rekentrucs om een vergeten som terug te vinden: 9 × 7 is 10 × 7 min 7, dus 70 − 7 = 63. 6 × 8 is het dubbele van 3 × 8, dus 2 × 24 = 48. Ze zijn een ladder, geen vervanging: het doel blijft dat het antwoord er meteen is.

Tien spellen om de tafels te oefenen

Alle tien zijn te spelen met de tafel van de week. Bij elk spel staat een variant voor groep 4 en voor groep 5 en hoger.

Spel Groep Duur Materiaal Kinderen
Tafeldobbel 4-5 10 min 1 dobbelsteen per tweetal, papier tweetallen
Zoem 4-8 5 min niets hele klas
Rond de klas 4-6 10 min niets hele klas
Tafelmemory 4-6 15 min 24 kaartjes per set 2-4 per set
Tafelbingo 4-6 15 min papier en potlood hele klas
Ik heb… wie heeft… 4-8 10 min 1 kaartje per kind 20-30
Tafelwandeling 4-6 15 min 20 briefjes, plakband tweetallen
Kaartenduel 4-6 10 min speelkaarten zonder plaatjes tweetallen
Tafelsprong 3-5 10 min stoepkrijt groepjes van 5-6
Mijn geheime getal 5-6 5 min niets hele klas

Groep en duur zijn onze inschatting: met een makkelijkere of moeilijkere tafel schuift elk spel een groep op.

1. Tafeldobbel

  1. Elk tweetal heeft één dobbelsteen en een vel papier.
  2. Om de beurt gooien. Je vermenigvuldigt de worp met de tafel van de week en zegt de som hardop: “4 keer 3 is 12.”
  3. Je maatje controleert en schrijft de uitkomst bij jouw score.
  4. Wie het eerst boven de 100 komt, wint.

Groep 4: tafel van 2 of 5; een worp van 6 geldt als 10. Groep 5 en hoger: gooi met twee dobbelstenen en tel ze op (2 tot 12); vermenigvuldig met de tafel van 7 of 8, maar alleen worpen tot en met 10 tellen.

2. Zoem

  1. De klas telt om de beurt hardop.
  2. Elk getal uit de tafel van de week wordt “zoem”.
  3. Vergissen: opnieuw beginnen bij 1. Niemand valt af.

Groep 4: tafel van 2, 5 of 10. Groep 5 en hoger: twee tafels tegelijk, “zoem” voor 3 en “boem” voor 4. Bij 12 zeg je “zoem-boem”.

3. Rond de klas

  1. Twee kinderen staan naast elkaar. Jij noemt een som: “6 keer 4.”
  2. Wie het eerst het goede antwoord zegt, schuift door naar het volgende kind. De ander gaat zitten.
  3. Kom je de hele klas rond, dan heb je de ronde gewonnen.
  4. Houd het kort: na 10 minuten stoppen, ook als niemand rond is.

Groep 4: alleen sommen van de tafels die al geoefend zijn. Groep 5 en hoger: ook deelsommen (“42 gedeeld door 7”).

Let op: dit is een snelheidsspel. De langzame rekenaars zitten er snel bij. Speel het daarom niet vaker dan eens per week, en wissel het af met de spellen hieronder.

4. Tafelmemory

  1. Maak 12 paren: op het ene kaartje de som (7 × 3), op het andere de uitkomst (21).
  2. Alles omgekeerd op tafel. Om de beurt twee kaartjes omdraaien.
  3. Horen som en uitkomst bij elkaar, dan mag je ze houden en nog een keer.
  4. Wie de meeste paren heeft, wint.

Groep 4: 8 paren uit één tafel. Groep 5 en hoger: de tien lastige sommen plus twee deelsommen, of sommen en uitkomsten uit verschillende tafels door elkaar. Laat de kinderen de kaartjes zelf maken: dat is al een eerste oefenronde.

5. Tafelbingo

  1. Iedereen tekent een rooster van 3 bij 3.
  2. Schrijf negen getallen op het bord die uitkomsten zijn van de tafels die je oefent. De kinderen kiezen er zelf negen uit en zetten ze in hun rooster.
  3. Jij noemt een som. Wie de uitkomst heeft, zet er een kruisje door.
  4. Drie op een rij: “Bingo.” Controleer hardop welke sommen erbij hoorden.

Groep 4: alleen de tafel van 2 en 5. Groep 5 en hoger: jij noemt de som andersom (“hoeveel keer 8 is 56?”) en de kinderen strepen 7 door.

6. Ik heb… wie heeft…

  1. Maak een ketting van kaartjes, één per kind. Op elk kaartje: “Ik heb 12. Wie heeft 3 × 5?” Het volgende kaartje begint met “Ik heb 15”.
  2. Het laatste kaartje vraagt naar de uitkomst van het eerste, zodat de ketting rond is.
  3. Een kind begint. Iedereen luistert of zijn uitkomst gevraagd wordt.
  4. Neem de tijd op. Morgen proberen jullie sneller te zijn.

Groep 4: sommen uit twee tafels. Groep 5 en hoger: wissel keer- en deelsommen af. Eenmalig 20 tot 30 minuten werk; daarna gebruik je de set elk jaar.

7. Tafelwandeling

  1. Hang 20 briefjes met een som op in het lokaal of de gang, met de uitkomst op de achterkant.
  2. Tweetallen krijgen een vel met de nummers 1 tot 20.
  3. Ze lopen rond, schrijven bij elk nummer het antwoord en kijken daarna pas op de achterkant.
  4. Na 15 minuten terug. Welke som was het lastigst?

Groep 4: 10 briefjes, alleen de tafel van de week. Groep 5 en hoger: de tien lastige sommen plus deelsommen. Goed na een lange zit.

8. Kaartenduel

  1. Haal de plaatjes (boer, vrouw, heer) uit een stapel speelkaarten. De aas telt als 1, de tien als 10.
  2. Verdeel de stapel over twee spelers.
  3. Tegelijk een kaart omdraaien. Wie het eerst het product zegt, krijgt beide kaarten.
  4. Na 10 minuten: wie de meeste kaarten heeft, wint.

Groep 4: één speler draait om, de ander vermenigvuldigt met de tafel van de week. Groep 5 en hoger: de speler die verliest, mag daarna de deelsom stellen (“42 gedeeld door 6?”).

9. Tafelsprong

  1. Teken met stoepkrijt een lange getallenlijn van 0 tot 50, met stappen van 1.
  2. Eén kind springt in sprongen van de tafel: 0, 3, 6, 9… De groep telt mee.
  3. Jij roept “stop” op een willekeurige plek. Het kind zegt de som: “Vijf sprongen van 3 is 15.”
  4. Volgende kind, andere tafel.

Groep 3: sprongen van 2, 5 en 10, als voorbereiding. Groep 4 en 5: ook terugspringen (“je staat op 24, hoeveel sprongen van 4 terug naar 0?”). Dat is de eerste stap naar de deeltafel.

10. Mijn geheime getal

  1. Jij zegt: “Ik denk aan een getal. Als je het keer 6 doet, krijg je 42.”
  2. Wie het weet, steekt de duim op. Na vijf seconden zegt de klas het samen.
  3. Daarna mag een kind een raadsel bedenken.

Groep 5: alleen tafels tot en met 10. Groep 6 en hoger: grotere getallen (“keer 8 is 480”). Dit is een deeltafelspel, zonder dat het zo voelt.

Weekschema: 10 minuten per dag

Hieronder een schema voor een volledige ronde in groep 4 en in groep 5, elk acht weken. Het is ons voorstel, geen voorschrift: schuif het mee met de volgorde van jouw rekenmethode. Kort en vaak oefenen is de kern. In onderzoek naar leerspellen leverde spelen in meerdere sessies duidelijk meer op dan één losse sessie (meer daarover in Werkt leren met spelletjes?).

Groep 4

Week Tafel Spel van de week
1 1 en 10 Zoem, Tafelsprong
2 2 Tafeldobbel, Tafelmemory
3 5 Tafelbingo, Kaartenduel
4 1, 2, 5 en 10 door elkaar Ik heb… wie heeft…
5 4 (dubbel van 2) Tafeldobbel, Tafelwandeling
6 3 Zoem, Tafelmemory
7 alle tafels van groep 4 Tafelbingo, Rond de klas
8 alle tafels van groep 4, ook omgedraaid Ik heb… wie heeft…, Kaartenduel

Groep 5

Week Tafel Spel van de week
1 herhaling 1, 2, 3, 4, 5 en 10 Zoem, Ik heb… wie heeft…
2 6 (dubbel van 3) Tafeldobbel, Tafelmemory
3 9 (keer 10 min één keer) Kaartenduel, Tafelbingo
4 8 (dubbel van 4) Tafelwandeling, Zoem
5 7 Tafelmemory met de tien lastige
6 de tien lastige sommen Rond de klas, Tafelbingo
7 deeltafels Mijn geheime getal, Tafelsprong terug
8 alles door elkaar, keer en gedeeld door Ik heb… wie heeft…, Kaartenduel

Zo ziet een dag eruit

Dag Minuten Wat
Maandag 3 + 5 + 2 Nieuwe tafel opbouwen met het steuntje (sprongen, dubbel van) · spel · vijf losse sommen
Dinsdag t/m donderdag 2 + 6 + 2 Opwarmen met Zoem · spel van de week · vijf losse sommen
Vrijdag 10 Tien sommen door elkaar op papier; noteer welke sommen fout gaan en neem die volgende week mee

De vijf losse sommen aan het eind zijn belangrijk: het spel oefent, de losse sommen laten zien of een kind de som ook buiten het spel weet.

Wat vaak misgaat

  • Alles tegelijk. Tien tafels in een paar weken: kinderen halen ze door elkaar. Eén tafel per week, met herhaling ertussen, werkt rustiger.
  • Alleen opdreunen. Een kind dat het rijtje “3, 6, 9, 12…” kan opzeggen, weet daarmee nog niet direct wat 7 × 3 is. Vaak telt het dan stilletjes van voren af. Vraag daarom altijd ook losse sommen, door elkaar.
  • De deeltafels vergeten. Eind groep 5 hoort een kind ook 56 : 8 vlot uit te rekenen. Oefen keer en gedeeld door samen: elke keersom heeft twee deelsommen.
  • Steeds de snelste wint. Bij snelheidsspellen zoals Rond de klas zijn de kinderen die het meest moeten oefenen het eerst af. Wissel af met spellen waarin iedereen de hele tijd meedoet, zoals Tafelbingo en Ik heb… wie heeft….
  • Tafels als straf. Een tafel overschrijven als strafwerk maakt van de tafels iets vervelends. Houd ze los van straf.

Voor ouders: 10 minuten per dag thuis

Thuis heb je geen klas, maar wel tijd op vaste momenten. Tien minuten per dag levert waarschijnlijk meer op dan een uur op zondag.

  • Aan tafel of in de auto: Mijn geheime getal en Zoem werken met twee spelers prima. Jij begint, daarna bedenkt je kind de raadsels.
  • Met speelkaarten: Kaartenduel, maar laat je kind af en toe winnen.
  • Met een dobbelsteen: Tafeldobbel tot 100. Een spelletje duurt een minuut of tien.
  • Vraag welke tafel er op school aan de beurt is, en oefen die. Een andere volgorde dan de klas zorgt voor verwarring.
  • Laat je kind jou overhoren. Kinderen vinden het leuk om jou te betrappen op een fout, en ze moeten het antwoord wel weten om dat te kunnen.

Meer klassenspellen voor rekenen en de andere vakken, met groep, duur en materiaal, staan in Spelletjes voor in de klas.

Veelgestelde vragen

Welke tafels moet een kind eind groep 4 kennen?

Volgens de tussendoelen van SLO kent een kind eind groep 4 de tafels van 1, 2, 3, 4, 5 en 10 uit het hoofd.

Welke tafels moet een kind eind groep 5 kennen?

Eind groep 5 kent een kind volgens de SLO-tussendoelen alle tafels tot en met 10 uit het hoofd en rekent het de deeltafels tot en met 10 vlot uit.

Hoeveel tafelsommen zijn er echt te leren?

De tafels van 1 tot en met 10 zijn samen 100 sommen. Omdat 3 × 7 hetzelfde is als 7 × 3, blijven er 55 verschillende over. Na de tafels van groep 4 kent een kind er al 45; in groep 5 komen er nog 10 bij.

Meer rekenen uit de kast

16 spellen

Elk met groep, duur en materiaal. Alle spellen voor rekenen staan op de vakpagina.

Raad mijn getal

Een getal tot 100 raden met "hoger" of "lager". Vraag daarna waarom iemand met 50 begon.

Voor
groep 3–6
Duur
5 min
Nodig
een briefje, pen en het bord

Rekentrein

Een startgetal plus een reeks: +4, dubbel, −3. Wie weet het eindgetal?

Voor
groep 3–8
Duur
5 min
Nodig
papier of wisbordjes

Rekenen · Bewegen

Iedereen loopt rond. Bij een som vorm je groepjes van het antwoord.

Voor
groep 2–5
Duur
10 min
Nodig
ruimte

In tweetallen tegelijk vingers opsteken. Wie zegt het eerst de som?

Voor
groep 2–5
Duur
5 min
Nodig
niets

Lees ook